Khi nhắc đến testosterone, nhiều người thường nghĩ đây là hormone chỉ liên quan đến nam giới. Nhưng thực tế, cơ thể phụ nữ cũng cần testosterone để duy trì năng lượng, ham muốn, cảm xúc và sức khỏe nội tiết. Vì vậy, khi hormone này suy giảm, cơ thể có thể xuất hiện nhiều thay đổi mà đôi khi chính người trong cuộc cũng không nhận ra nguyên nhân thực sự nằm ở đâu.
Giảm testosterone ở nữ giới không phải chỉ xảy ra vì tuổi tác. Trên thực tế, tình trạng này thường đến từ 3 nhóm nguyên nhân chính.
1. Suy giảm tự nhiên và yếu tố phẫu thuật
Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến và dễ gặp nhất theo thời gian:
• Lão hóa
Nồng độ testosterone giảm dần theo tuổi. Đến khoảng 40 tuổi, mức hormone này thường chỉ còn khoảng một nửa so với tuổi 20.
• Mãn kinh
Sau mãn kinh, buồng trứng vẫn sản xuất androgen nhưng tổng lượng tiết ra giảm đáng kể.
• Cắt bỏ buồng trứng (Surgical Menopause)
Đây là nguyên nhân khiến testosterone giảm nhanh và rõ rệt nhất, do cơ thể mất đi nguồn sản xuất trực tiếp. Lượng testosterone có thể giảm tới khoảng 50%.
2. Rối loạn nội tiết và bệnh lý
Một số bệnh lý có thể làm gián đoạn quá trình sản xuất hormone trong cơ thể:
• Suy tuyến thượng thận
Ví dụ như bệnh Addison, khiến cơ thể giảm khả năng sản xuất DHEA và testosterone.
• Suy tuyến yên
Tuyến yên không tiết đủ hormone LH và FSH, dẫn đến buồng trứng và tuyến thượng thận không được kích thích để sản xuất hormone.
• Suy buồng trứng sớm (POI)
Buồng trứng ngừng hoạt động trước tuổi 40, ảnh hưởng trực tiếp đến nội tiết tố.
3. Ảnh hưởng từ dược phẩm và lối sống
Đây là nhóm nguyên nhân rất thường gặp nhưng lại dễ bị bỏ qua nhất:
• Thuốc tránh thai đường uống
Có thể làm tăng SHBG – một loại protein “giữ” testosterone, khiến lượng testosterone tự do (dạng có tác dụng trong cơ thể) bị giảm.
• Corticosteroid
Sử dụng kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ trục nội tiết, làm giảm sản xuất hormone.
• Căng thẳng mãn tính (Stress)
Khi stress, cơ thể tăng sản xuất cortisol và ưu tiên hormone này thay vì testosterone, dẫn đến tình trạng suy giảm.
Giảm testosterone ở nữ giới không phải là chuyện hiếm gặp nhưng cũng không nên tự xem nhẹ. Khi cơ thể xuất hiện những thay đổi bất thường về năng lượng, cảm xúc hoặc nội tiết, việc thăm khám sớm sẽ giúp tìm đúng nguyên nhân và có hướng điều chỉnh phù hợp. Trường hợp bạn đang băn khoăn về sức khỏe nội tiết của mình, hãy chủ động đến thăm khám tại Trung tâm Y học Giới tính Hà Nội để được bác sĩ tư vấn, đánh giá và đồng hành đúng cách.
